Van bijproduct tot cosmetica-ingrediënt: Citrique Belge werkt aan valorisatie van reststromen

mar 22-05-2018

 

Van bijproduct tot cosmetica-ingrediënt: Citrique Belge werkt aan valorisatie van reststromen

Bron: Susanova - Inès Aoun | 21 mei 2018

Citroenzuurproducent Citrique Belge is erin geslaagd om zijn grondstoffenkringloop quasi volledig te sluiten. Alle bijproducten – in totaal zo’n 250.000 ton per jaar – krijgen een tweede leven. Maar het Tiense bedrijf wil nog een stap verder gaan. “We zoeken naar nieuwe manieren om onze nevenstromen verder te valoriseren zonder bijkomende afvalstromen te produceren.”

De circulaire economie is geen uitvinding van de 21ste eeuw. Dat bewijst Citrique Belge, opgericht in 1919 in de schoot van de Tiense Suikerraffinaderij. De suikerfabrikant zocht toen nieuwe afzetkanalen voor suiker. Citrique Belge ontwikkelde een fermentatieproces dat eerst suiker en daarna melasse omzet in citroenzuur. Dat wordt gebruikt in onder andere koolzuurhoudende dranken, medicijnen en schoonmaakmiddelen (zie kader). 

Veevoeder

Bijna honderd jaar later doet Citrique Belge die oefening nog eens over. De producent van het citroenzuur anhydraat of watervrij citroenzuur heeft zijn grondstoffenkringloop gesloten. Lieve Lamberts, directeur co-products bij Citrique Belge: “We produceren jaarlijks 110.000 ton citroenzuur. Daarbij ontstaan zo’n 250.000 ton bijproducten. Daarvan gaat niets verloren: alle bijproducten worden hergebruikt.”

Maar het bedrijf rust niet op zijn lauweren en zoekt verder naar manieren om reststromen te valoriseren. Zo ontwikkelt de Tiense producent, in samenwerking met de KU Leuven en de Universiteit van Wageningen, een manier om citrocell (het mycelium dat voortkomt uit het fermentatieproces) een meerwaarde te geven. “Citrocell wordt vanwege zijn hoge stikstofgehalte gebruikt als veevoeder. Nu ontwikkelen we een procedé om citrocell op te splitsen in hoogwaardigere componenten, zoals eiwitten en glucanen.” Geen eenvoudige opdracht. “Er bestaan methodes om citrocell te fractioneren, maar daarbij ontstaan nieuwe reststromen, zoals zouten. Daarom focussen we op innovatie methoden, gebaseerd op microgolven of ultrasoon.”

Cosmetica

Het ultieme doel van Citrique Belge is om hoogwaardige componenten te leveren aan de cosmetica- en farmaceutica-industrie. Maar dat is voorlopig nog toekomstmuziek, zegt Lieve Lamberts. “De tussenstap is dat we eiwitten en glucanen aanmaken, die worden opgezuiverd en klaargestoomd voor de voedingsmarkt. Het project staat nog in de kinderschoenen. We gaan nu gedurende minimum drie jaar onderzoek verrichten. Daarbij zullen we nagaan hoe de industriële installatie eruit moet zien en zullen we de zuiverheid en structuur van de componenten bepalen.”

Tegelijkertijd loopt er een tweede innovatieproject rond vinasse, in samenwerking met onderzoeksinstelling VITO. Uit de vinasse – melasse zonder suiker – haalt Citrique Belge momenteel twee bijproducten: citrocol, dat na concentratie in een veeltrapsverdamper verkocht wordt als bindmiddel voor veevoeder, en syngeniet of kaliumzout, dat dient als meststof. “Ook die stromen willen we opwaarderen. De bedoeling is er nog meer nutriënten uit te halen die gebruikt kunnen worden in veevoeder. In citrocol zitten bijvoorbeeld nutriënten die de gezondheid van het vee kunnen bevorderen. Maar de concentratie ervan is momenteel te laag. Daarom zoeken we naar een manier om de minderwaardige componenten eruit te zuiveren en de bruikbare nutriënten aan te rijken.” De Tiense producent hoopt binnen twee jaar klaar te zijn met de businesscase voor deze innovatie. “Dit project zullen we sneller kunnen implementeren, omdat we geen nieuwe productielijn moeten opstarten.”

Is de Tiense industriereus dan 100 procent circulair? “Nog niet. We produceren nog afval. Zo wordt het slib van de waterzuiveringsinstallatie op dit moment nog verbrand. Maar we onderzoeken hoe we dat in de toekomst kunnen aanpakken.”

Citroenzuur, populair in de agrofoodindustrie

De drankenindustrie maakt gretig gebruik van citroenzuur. De stof wordt als voedingszuur toegevoegd aan koolzuurhoudende dranken en als smaakversterker en conserveermiddel in (alcoholvrije) dranken. In de voedingssector wordt het product gebruikt om de pH-waarde aan te passen voor een optimaal gebruik van het geleermiddel pectine in confituren en geleien. Het speelt ook een belangrijke rol bij de stabilisatie van olie en voedingsvetten en bij de conservering van groente, fruit, vis en vlees. Ook in bruistabletten zit citroenzuur. In bepaalde schoonmaakmiddelen wordt citroenzuur gebruikt als bindmiddel.